Doğrulama, günlükleme ve yayına alma
Uydurma cevabın uygulama içinde hangi katmanlarda yakalanacağını, sürümlenmiş bir ölçüm kümesiyle regresyonun nasıl görüleceğini ve yayın sonrası izleme ile geri almanın nasıl kurulacağını öğretir.
Önkoşul: Guardrails, Prompt Engineering
BU DERSİN SONUNDA
- Biçim doğrulaması ile dayanak doğrulamasını birbirinden ayırmak
- Gerçek kayıtlardan sürümlenmiş bir ölçüm kümesi kurmak
- Bir isteğin kaydından sonucu yeniden üretilebilir kılacak günlük alanlarını seçmek
- Yayın sonrası izleme sinyallerini geri alma ölçütüne bağlamak
- 1
Teori
Kavramın çalışma mantığı
- 2
Örnek
Gerçek bir senaryo üzerinde gösterim
- 3
Lab
Uygulamalı alıştırma
- 4
Test
Kısa ölçüm
- 5
Proje
Rotadaki projeye katkı
Kısa cevap
Uydurma cevap bir arıza değil, olasılıksal üretimin doğal sonucudur; çözüm modeli daha ısrarlı uyarmak değil, cevabı doğrulanabilir kılmaktır. Uygulama katmanı üç ayrı soru sorar: çıktı biçimsel olarak geçerli mi, içindeki varlıklar gerçekten var mı, iddianın getirilen kaynakta bir dayanağı var mı. Bunların üstüne sürümlenmiş bir ölçüm kümesi ve her isteği yeniden üretilebilir kılan bir günlük gelir.
Teori: neden uydurur#
Model her adımda en olası devamı üretir. Bir olgu eğitim verisinde yoksa ya da istemde verilmemişse, model bunu bir boşluk olarak deneyimlemez; yine akıcı ve makul görünen bir devam üretir. Bilmediğini söylemek, öğrenilmiş bir davranış olmadığı sürece ender seçilen bir devamdır; bu yüzden 'emin değilsen söyleme' talimatı tek başına zayıf bir korumadır. Belge getirme riski azaltır ama ortadan kaldırmaz: yanlış parça getirildiğinde model yanlış bilgiyi kaynaklı görünen bir cümleyle sunduğu için riski artırabilir.
Yakalama katmanları#
| Kontrol | Neyi yakalar | Neyi kaçırır |
|---|---|---|
| Şema doğrulaması | Eksik alan, yanlış tip, küme dışı değer | Biçimi doğru ama içeriği uydurma değerler |
| Varlık eşleme | Sisteminizde karşılığı olmayan kimlik, tarih, tutar | Var olan ama bu bağlamda yanlış olan kayıtlar |
| Dayanak kontrolü | Getirilen parçalarda karşılığı bulunmayan iddialar | Kaynağın kendisinin güncel olmaması |
| İkinci geçiş yargıç | Tutarsızlık ve konu dışılık | Kendi yanlılığı; kalibre edilmezse yanlış güven verir |
| Kullanıcı geri bildirimi | Sahada gerçekten canı yakan hatalar | Sessiz hatalar; kullanıcı çoğu zaman bildirmez |
Ölçüm kümesi#
Ölçüm kümesi uydurulmuş sorulardan değil, gerçek kayıtlardan kurulur. Her satırda üç şey bulunur: girdi, beklenen davranış ve ikili bir kabul ölçütü. Ölçüt ikili olmalıdır, çünkü 'iyi cevap' diye işaretlenen bir küme iki hafta sonra kimsenin aynı şekilde yorumlayamayacağı bir kümeye dönüşür.
- Cevaplanamayan soru: doğru davranış reddetmektir, üretmek değil.
- Çelişen iki kaynak: sistemin hangi sürümü seçtiğini ve bunu söyleyip söylemediğini ölçer.
- Yetki dışı istek: cevabın verilmemesi gereken durum.
- Biçim tuzağı: şemayı zorlayan alışılmadık ama meşru girdi.
- Çok uzun girdi: pencere sınırında davranışı ölçer.
- Kullanıcının yanlış varsayımla sorduğu soru: düzeltme mi yoksa uyum mu gösteriyor.
Günlüğe ne yazılır#
{
"istek_kimligi": "req-2026-0914-8831",
"istem_surumu": "siparis-yanit-v7",
"model_kimligi": "<model-kimligi>",
"ayarlar": { "sicaklik": 0, "azami_cikti_jetonu": 400 },
"girdi_jetonu": 1420,
"cikti_jetonu": 186,
"sonlanma_sebebi": "durdurma",
"arac_cagrilari": ["siparis_durumu_getir"],
"dogrulama_sonucu": "gecti",
"dayanak_kimlikleri": ["kb-iade-politikasi#madde-4"],
"gecikme_ms": 2140,
"kullanici_geri_bildirimi": null,
"girdi_ozeti": "<maskelenmiş>"
}Yukarıdaki kayıttaki değerler alanların biçimini göstermek için uydurulmuştur; anlamlı olan sayılar değil, kaydın şemasıdır. Bu alanların seçim ölçütü tektir: bir kaydı okuyan kişi, o isteğin neden o cevabı verdiğini yeniden kurabilmeli. İstem sürümü ve model kimliği olmayan bir kayıtta, iki hafta sonraki bir şikâyeti araştırmak imkânsızdır; jeton ve gecikme alanları olmayan bir kayıtta bütçe tartışması tahmine düşer. Ham kullanıcı metnini saklamak ise ayrı bir karardır ve maskeleme ile saklama süresine bağlanmadan verilmemelidir.
Yayın ve geri alma#
- 1Kümede koştur
Yeni istem sürümünü sabit ölçüm kümesinde çalıştır; düzelen ve bozulan örnekleri ayrı ayrı listele.
- 2Küçük paya aç
Trafiğin sınırlı bir bölümünü yeni sürüme yönlendir; eski sürüm ayakta kalsın.
- 3Sinyalleri izle
Doğrulama ihlali oranı, kesilme oranı, ortalama çıktı jetonu, kullanıcı düzeltmesi ve devretme oranını sürüm kırılımıyla izle.
- 4Eşikte geri al
Önceden yazılmış eşik aşılırsa istem sürümünü geri al; geri alma bir dağıtım değil, yapılandırma değişikliği olmalı.
- 5Vakayı kümeye ekle
Canlıda yakalanan her yeni hata sınıfını ölçüm kümesine satır olarak ekle ve sürüm numarasını artır.
Sık yapılan hata#
En yaygın hata istemi 'iyileştirip' birkaç örneğe gözle bakmaktır. İstem değişiklikleri yerel görünür ama değildir: bir vakayı düzelten cümle başka bir vakayı sessizce bozar ve bu bozulma ancak sabit bir kümede ölçülürse görülür. Küme de bu yüzden istemle birlikte değiştirilmez; büyüdüğünde sürüm numarası artırılır ve eski skorlar silinmez. Ölçüm kümesi olmadan yapılan istem değişikliği bir iyileştirme değil, sonucu bilinmeyen bir takastır.
LAB · UYGULAMALI ALIŞTIRMA
Elli örneklik bir ölçüm kümesi kurun
- 1Gerçek isteklerinizden elli örnek seçin: otuzu sık görülen durum, on beşi sınır durumu, beşi cevaplanamayan ya da yetki dışı istek olsun. Elli gerçek kaydınız yoksa sayıyı düşürün ama üç grubun oranını koruyun.
- 2Her örneğe ikili bir kabul ölçütü yazın: hangi alan hangi değeri içermeli, dayanak kimliği getirilen parçalar arasında mı, reddetmesi mi bekleniyor.
- 3Kümeyi sürüm numarasıyla bir dosyaya kaydedin ve mevcut istem sürümüyle bir kez koşturup taban skorunu yazın.
- 4İstemde tek bir değişiklik yapıp aynı kümeyi yeniden koşturun; düzelen ve bozulan örnekleri iki ayrı liste olarak çıkarın.
- 5Günlük kaydınıza istem sürümü, model kimliği, doğrulama sonucu ve dayanak kimlikleri alanlarını ekleyin; rastgele bir kaydı alıp skorun nasıl oluştuğunu yalnızca o kayda bakarak yeniden kurabildiğinizi doğrulayın.
- 6Geri alma ölçütünü yazın: hangi sinyal hangi eşiği hangi süre boyunca aşarsa önceki istem sürümüne dönülür.
Beklenen çıktı
Sürümlenmiş elli örneklik ölçüm kümesi, iki istem sürümünün düzelen/bozulan dökümü ve yazılı bir geri alma ölçütü.
Sık sorulan sorular
Modeli yargıç olarak kullanmak güvenilir mi?
Ölçeklenir ama kendi yanlılığını taşır: kendi ürettiğine benzeyen cevapları kayırma eğilimi taşır. Yargıcı insan etiketli küçük bir alt kümeyle kalibre edin, yargıç istemini de sürümleyin ve ona dar, ikili sorular sorun. 'Kaliteyi ona kadar puanla' biçimindeki ölçütler tekrarlanabilir sonuç vermez.
Uydurmayı sıfıra indirebilir miyim?
Hayır. Azaltabilir ve daha önemlisi görünür kılabilirsiniz. Uygulamanın asıl kararı şudur: dayanağı bulunmayan bir cevabı kullanıcıya göstermemek, bunun yerine reddetmek ya da insana devretmek. Bu karar modele değil ürüne aittir.
Kaç örnek yeterli?
Sayı değil kapsam belirleyicidir. Bildiğiniz her hata sınıfından birkaç örnek bulunmayan bir küme büyük olsa da kör kalır. Küçük ama her sınıfı temsil eden bir kümeyle başlayın; canlıda yakalanan her yeni hata sınıfı kümeye yeni satır olarak eklensin.
LEARN
LLM Uygulama Geliştirici rotasına devam et
Dersler tek başına da okunabilir, ama sıralı ilerlemek önkoşul boşluklarını kapatır.
