İçeriğe atla
SinaptikLabAI KNOWLEDGE PLATFORM
RehberOrtaRAG

Türkçe metinlerde parçalama stratejisi

Türkçede parçalama, eklemeli yapının anlam bütünlüğünü bölmemesi için cümle sınırı ve örtüşme temelli yapılır.

ÖNKOŞULLAR

  • Türkçe kurumsal belge kümesi
  • Kullandığınız modelin tokenizer aracına erişim
  • 15 gerçek Türkçe sorgu ve doğru cevaplarını bilen bir alan uzmanı

GEREKEN ARAÇLAR

  • Tokenizer sayım aracı (sağlayıcı aracı veya Lab token hesaplayıcısı)
  • Belge ayrıştırma kütüphaneleri
  • Vektör ve lexical arama destekleyen bir dizin
  1. 01

    Cümle sınırını koru

    Eklemeli yapıda kelime ortasından bölme anlamı bozar.

  2. 02

    Başlık bağlamını taşı

    Her parçaya ait olduğu bölüm başlığını ekle.

  3. 03

    Örtüşme bırak

    Komşu parçalar arasında bağlam köprüsü kurar.

  4. 04

    Token maliyetini ölç

    Türkçe aynı bilgi için daha fazla token harcar; bütçeyi buna göre kur.

    Türkçe sondan eklemeli bir dil: tek kökten çok sayıda türetilmiş biçim çıkar. Ağırlıklı olarak İngilizce derlemlerle eğitilmiş tokenizerlar bu biçimleri daha fazla parçaya böler. Sonuç: aynı içerik daha pahalı ve bağlam penceresine daha az metin sığıyor.

    1. 01Üç tipik metin seçin: kısa kullanıcı sorusu, prosedür paragrafı, tablo satırı.
    2. 02Her birini tokenizer aracıyla ölçün ve token sayısını not edin.
    3. 03Aynı metinlerin İngilizce çevirisini ölçüp oranı hesaplayın.
    4. 04Ortaya çıkan oranı parça uzunluğu planınıza girdi olarak kullanın.
  5. 05

    Yapısal bölme kur

    Madde ve başlık sınırlarını kesim noktası olarak kullanın.

    Türkçe kurumsal belgelerin çoğu yapısı güçlü belgelerdir: prosedürler, yönetmelikler, talimatlar. Bu yapıyı kullanmak, sabit uzunlukta bölmekten neredeyse her zaman daha iyi sonuç veriyor: madde ve başlık sınırları doğal kesim noktalarıdır ve örtüşme ihtiyacını büyük ölçüde ortadan kaldırıyor.

    Belge türüDoğal birimDikkat
    Yönetmelik, prosedürMadde / fıkraMadde numarası parçanın içinde kalsın
    Talimat, kılavuzNumaralı adım grubuAdım sırasını bozmayın
    Form, çizelgeSatır + başlıkBaşlık satırını her parçaya kopyalayın
    Destek kaydıSoru-cevap çiftiRolleri (müşteri/temsilci) koruyun
    Yapı yoksa özyinelemeli bölmeye düşün; cümle ortasından kesmeyin.
  6. 06

    Başlık yolunu önek yap

    Parçanın bağlamını metnin içine taşıyın; gömme vektörü de bunu taşır.

    Türkçede bağlam, çekim ekleriyle taşındığı için bir parçanın tek başına okunduğunda anlamı kayabiliyor. Başlık yolunu parçanın metnine önek olarak eklemek, hem gömme kalitesini hem de modelin parçayı doğru yorumlamasını belirgin biçimde iyileştiriyor.

    text
    # Önek eklenmemiş parça
    "Talep, en az yedi gün önce sisteme girilir."
       -> Hangi talep? Hangi sistem?
    
    # Başlık yolu önek olarak eklenmiş parça
    "[İzin Prosedürü > Yıllık izin > Talep süreci]
    Talep, en az yedi gün önce sisteme girilir."
       -> Bağlam parçanın içinde; gömme vektörü de bunu taşıyor.
  7. 07

    Kısaltma ve eş anlamlı sözlüğü kur

    Kurum içi kısaltmaları alan uzmanıyla toplayın ve sürümleyin.

    Türkçe kurumsal metinlerde kısaltma yoğunluğu yüksek: kurum adları, mevzuat kısaltmaları, iç birim kodları. Gömme arama bunları ayırt edemiyor; küçük bir eşleme sözlüğü, model değiştirmekten daha fazla fark yaratabiliyor.

    • Kısaltmaları açılımlarıyla eşleyin ve sorguya her iki biçimi ekleyin.
    • Eş anlamlıları alan uzmanıyla birlikte toplayın; tahminle yazmayın.
    • Sözlüğü sürümleyin: değişiklik arama sonuçlarını değiştirir.
    • Karışık dilli sorguları da hesaba katın ("invoice u özetle").
  8. 08

    Geri getirmeyi Türkçe sorgularla ölç

    Çeviri seti değil, gerçek Türkçe sorgular; karışık dilli örnekler dâhil.

    Ölçüm seti Türkçe olmalı ve çeviriyle üretilmemeli. Çeviri setleri dilin kendine özgü belirsizliklerini taşımıyor; ölçtüğünüz şey büyük ölçüde dilden bağımsız muhakeme oluyor. 15 gerçek Türkçe sorgu, 100 çevrilmiş sorgudan daha fazla bilgi üretiyor.

    Sete kod anahtarlamalı (Türkçe-İngilizce karışık) örnekler de ekleyin: gerçek kullanımda kullanıcılar sıkça karışık dil kullanıyor ve yalnızca temiz Türkçe ile ölçüm, üretimdeki davranışı temsil etmiyor.

  9. 09

    Token bütçesini raporla

    Doğrulukla birlikte görev başına token tüketimi.

    Türkçe kurulumlarda doğruluk tek başına yeterli bir rapor değil. Görev başına token tüketimini de raporlayın: kalite eşit olsa bile iki model arasında anlamlı bir maliyet farkı çıkabiliyor ve bu fark Türkçede daha belirgin.

SIK DÜŞÜLEN TUZAKLAR

  • İngilizce için önerilen parça uzunluğunu birebir uygulamak

    Aynı token sayısı Türkçede daha az içerik demek. Uzunluk kararını kendi ölçümünüzle verin.

  • Çeviri sorgularıyla ölçmek

    Çeviri, dilin kendine özgü belirsizliklerini taşımaz. Ölçtüğünüz şey Türkçe performansı değil, genel muhakeme olur.

  • Karışık dilli sorguları göz ardı etmek

    Gerçek kullanımda çok yaygın. Yalnızca temiz Türkçe ile ölçüm, üretim davranışını temsil etmiyor.

  • Kısaltmaları alan uzmanı olmadan yazmak

    Kurum içi kısaltmalar tahminle bilinemez. Eksik bir sözlük, arama kalitesinde görünmeyen bir tavan oluşturuyor.

KONTROL LİSTESİ

  • Üç tipik metnin token sayısı ölçüldü ve oran hesaplandı
  • Belgeler yapısal sınırlardan bölünüyor
  • Başlık yolu parçaların metnine önek olarak eklenmiş
  • Kısaltma ve eş anlamlı sözlüğü alan uzmanıyla kuruldu ve sürümlü
  • 15 gerçek Türkçe sorgu ile Recall@5 ölçüldü
  • Karışık dilli sorgular ölçüm setinde
  • Rapor doğrulukla birlikte görev başına token tüketimini içeriyor

Maddelerin tamamı işaretlenmeden kurulum üretime alınmamalı.

Sık sorulan sorular

Türkçe için parça uzunluğu ne olmalı?

Tek bir doğru değer yok ve İngilizce için verilen öneriler birebir uygulanamaz. Belgenin doğal birimini (madde, alt başlık, satır) kullanın ve iki stratejiyi aynı sorgu setinde karşılaştırarak karar verin.

Türkçe metinler için ayrı bir gömme modeli gerekir mi?

Zorunlu değil ama Türkçe performansı ölçülmüş bir model seçmek önemli. Çok dilli modellerin Türkçe kalitesi belirgin biçimde farklılaşıyor; varsaymak yerine kendi setinizde ölçün.

Kısaltma sözlüğü olmadan olmaz mı?

Olur ama kalite tavanı düşük kalır. Kurumsal Türkçe metinlerde kısaltma yoğunluğu yüksektir ve gömme arama bunları ayırt edemez; lexical katman ve sözlük birlikte gerekiyor.

Kaynaklar

  1. 01Sinaptik Research — uygulama notları — Sinaptik Lab · Teknik rapor
  2. 02Sağlayıcı ve altyapı dokümantasyonları — Model ve altyapı sağlayıcıları · Dokümantasyon

BUILD

Bu rehberi kurumunuzda uygulayalım mı?

Aynı mimariyi kendi verinizle kurmak için discovery oturumundan üretime kadar birlikte ilerliyoruz.