Machine Learning
ML · Makine öğrenmesi
Kuralları insanın yazması yerine, örnek veriden istatistiksel örüntü çıkararak yeni veride tahmin üretmeyi öğrenen sistemlerin alanıdır.
ÖnkoşulArtificial Intelligence
Kısa cevap
Makine öğrenmesinde programcı çıktıyı değil, çıktıya ulaşma yöntemini öğrenecek bir yapıyı yazar. Model, etiketli veya etiketsiz örnekler üzerinden bir fonksiyon öğrenir ve bu fonksiyonu daha önce görmediği veriye uygular.
Üç temel öğrenme biçimi#
| Biçim | Veri | Amaç | Örnek |
|---|---|---|---|
| Gözetimli | Girdi + doğru etiket | Etiketi tahmin etmek | Kredi riski, talep tahmini |
| Gözetimsiz | Yalnızca girdi | Yapı keşfetmek | Müşteri kümeleme, anomali tespiti |
| Pekiştirmeli | Ortam + ödül sinyali | Ödülü maksimize eden politika bulmak | Kaynak planlama, oyun ve kontrol |
Genelleme: asıl problem#
Makine öğrenmesinin tek gerçek sorusu şudur: model, eğitimde görmediği veride de çalışıyor mu? Eğitim verisini ezberleyen bir model, kendi verisinde kusursuz, sahada işe yaramaz olur. Bu duruma aşırı uyum (overfitting) denir. Tersi de mümkün: model fazla basitse örüntüyü hiç yakalayamaz (eksik uyum).
- 1Problem çerçeveleme
İş sorusu, tahmin edilecek bir hedefe çevrilir.
- 2Veri hazırlama
Toplama, temizleme, sızıntı kontrolü ve özellik üretimi.
- 3Ayrım
Eğitim, doğrulama ve test kümeleri sızıntısız ayrılır.
- 4Eğitim
Model, eğitim kümesinde parametrelerini öğrenir.
- 5Doğrulama
Hiperparametreler doğrulama kümesinde ayarlanır.
- 6Test
Yalnızca bir kez açılan test kümesinde nihai ölçüm yapılır.
- 7İzleme
Üretimde veri ve kavram sürüklenmesi takip edilir.
Sık görülen yanılgılar#
- "Doğruluk yeterli bir metriktir" — dengesiz sınıflarda %99 doğruluk hiçbir şey öğrenmemiş bir modeli de tanımlayabilir.
- "Korelasyon nedenselliktir" — model ilişkiyi bulur, nedeni bulmaz; müdahale kararı için nedensel çıkarım gerekir.
- "Model bir kez eğitilir" — veri dağılımı değişir; yeniden eğitim planı olmayan model zamanla bozulur.
- "Derin öğrenme her zaman daha iyidir" — yapılandırılmış tablo verisinde ağaç tabanlı yöntemler sıkça öndedir.
Sık sorulan sorular
Ne kadar veri gerekir?
Sabit bir eşik yok; problemin karmaşıklığına, sınıf sayısına ve gürültü seviyesine bağlı. Pratik yaklaşım öğrenme eğrisi çıkarmak: veri arttıkça doğrulama başarısı platoya ulaşıyorsa veri değil yöntem sınırlıyor demektir.
Aşırı uyum nasıl anlaşılır?
Eğitim başarısı yükselirken doğrulama başarısının düşmesiyle. Karşı önlemler: daha fazla veri, düzenlileştirme, model basitleştirme ve erken durdurma.
Klasik makine öğrenmesi hâlâ gerekli mi?
Evet. Tablo verisi, küçük veri kümeleri, yorumlanabilirlik gereksinimi ve düşük gecikme bütçesi olan senaryolarda klasik yöntemler hem daha ucuz hem sıkça daha isabetli.
Kaynaklar
- 01Sinaptik Lab — model değerlendirme notları — Sinaptik Lab · Teknik rapor
Güncelleme geçmişi
- v1.1Genelleme ve sızıntı bölümleri eklendi.
- v1.0İlk yayın.
LEARN
Machine Learning konusunu uygulamaya dökmek ister misin?
Kavramı okudun; sırada onu bir rotanın içinde öğrenmek ve bir testle ölçmek var.
