Model Context Protocol
MCP
Dil modeli uygulamalarının harici araç ve veri kaynaklarına standart bir arayüz üzerinden bağlanmasını sağlayan açık protokoldür.
Kısa cevap
Model Context Protocol, araç ve veri kaynağı tanımlarını istemciden bağımsız hale getiren açık bir protokoldür: bir kez sunucu yazılır, protokolü konuşan her istemci o aracı kullanabilir.
Hangi sorunu çözüyor?#
Her model sağlayıcısının araç tanımlama biçimi farklı olduğunda, aynı aracı her istemci için yeniden yazmak gerekir. MCP, araç ve veri kaynağı tanımını istemciden bağımsız hale getirir: bir kez sunucu yazılır, protokolü konuşan her istemci kullanabilir.
- Araçlar: modelin çağırabileceği işlemler.
- Kaynaklar: modelin okuyabileceği veri.
- İstemler: yeniden kullanılabilir şablonlar.
Mimari#
| Rol | Ne yapar | Örnek |
|---|---|---|
| Sunucu (server) | Araç, kaynak ve istem şablonu yayımlar | Dosya sistemi, veritabanı, bilet sistemi bağlayıcısı |
| İstemci (client) | Sunucuya bağlanır, yetenekleri modele sunar | Masaüstü asistan, IDE eklentisi, ajan çerçevesi |
| Ana uygulama (host) | Oturumu ve yetkileri yönetir | Kullanıcının çalıştırdığı uygulama |
Üç yetenek tipi#
- Araçlar (tools): modelin çağırabileceği, yan etkisi olabilen işlemler.
- Kaynaklar (resources): modelin okuyabileceği veri; salt okunur ve adreslenebilir.
- İstemler (prompts): kullanıcı veya model tarafından çağrılabilen yeniden kullanılabilir şablonlar.
Araç ile kaynak ayrımı yalnızca semantik değil, güvenlik açısından da anlamlı: salt okunur bir kaynağın yetki profili, yan etkisi olan bir araçtan farklı yönetilebilir.
Güvenlik açısından ne değişir?#
Protokol, araç eklemeyi kolaylaştırdığı ölçüde yetki zarfını da genişletmeyi kolaylaştırır. Bir istemciye eklenen her sunucu, modelin erişebildiği yüzeyi büyütür. Bu yüzden sunucu ekleme kararı bir yapılandırma değil, bir güvenlik kararı olarak ele alınmalı.
Nerede işe yarar?#
- Aynı kurumsal entegrasyonu birden çok asistan ve ajanda kullanmak.
- Araç geliştirmeyi istemci yol haritasından bağımsızlaştırmak.
- Yerel geliştirme ortamındaki kaynakları modele denetimli biçimde açmak.
Sık sorulan sorular
MCP ile function calling aynı şey mi?
Değil. Araç çağırma, model ile uygulama arasındaki çıktı biçimidir. MCP, araç ve kaynakların istemciden bağımsız tanımlanmasını sağlayan taşıma ve keşif protokolüdür; ikisi birlikte kullanılır.
Bir MCP sunucusu eklemek risk taşır mı?
Evet. Sunucu, modele yeni yetkiler açar ve açıklamaları model bağlamına girer. Kaynağı bilinmeyen sunucular, yetkisi kısıtlı bir ortamda denenmeden üretimde kullanılmamalı.
Kaynaklar
- 01Protokol belirtimi ve referans uygulamalar — Açık kaynak topluluğu · Dokümantasyon
Güncelleme geçmişi
- v1.1Mimari, yetenek tipleri ve güvenlik bölümü eklendi.
- v1.0İlk yayın.
LEARN
Model Context Protocol konusunu uygulamaya dökmek ister misin?
Kavramı okudun; sırada onu bir rotanın içinde öğrenmek ve bir testle ölçmek var.