Microsoft Paint ve Photos, yapay zekâ görsellerine istemle eşleşen görünmez kimlik gömüyor

Ne oldu?#

Vector 35'te çalışan yazılım geliştirici Xusheng Li, 20 Ağustos 2026'da yayımladığı tersine mühendislik notlarında Windows'un Paint ve Photos uygulamalarındaki yapay zekâ görsel üretim akışını inceledi. Bulgusu şu: Paint, istemi yerel üretim adımına vermeden önce Microsoft'un uzak bir sunucusuna, istem denetimi için gönderiyor. Sunucu hem düzeltilmiş istemi hem de o üretime özgü bir GUID döndürüyor. Görsel cihazda üretilse bile bu sunucu kaynaklı kimlik piksellere gömülüyor.

Haber 25 Ağustos 2026'da The Register'da Thomas Claburn imzasıyla çıktı; aynı gün GIGAZINE Japonca aktardı, ertesi gün Tom's Hardware ve Cybernews konuyu ele aldı. Li'nin analizine göre kimlik üç yerde birden bulunuyor: piksel alanına gömülü görünmez filigranda, C2PA üstverisindeki yumuşak bağlama alanında ve Microsoft tarafında istemle eşleşen üretim kaydında. Ardışık üretim istekleri bir önceki üretimin kimliğini de taşıdığı için istekler birbirine zincirleniyor. Microsoft, haberin yayımlandığı sırada The Register'ın yorum talebine yanıt vermemişti.

Neden önemli?#

AB Yapay Zekâ Yasası'nın 50. maddesi 2 Ağustos 2026'da uygulanmaya başladı. Madde, yapay zekâ tarafından üretilen ya da değiştirilen içeriğin makine tarafından okunabilir biçimde işaretlenmesini ve kullanıcıya bir yapay zekâ sistemiyle etkileşimde olduğunun bildirilmesini istiyor. Avrupa Komisyonu uyumsuzluk için 15 milyon avroya ya da küresel yıllık cironun yüzde 3'üne varan idari para cezası öngörüyor. Yani filigranın kendisi beklenen bir şey; tartışma işaretin ne kadar bilgi taşıdığında.

Mevzuat içeriğin yapay zekâ ürünü olduğu bilgisinin taşınmasını istiyor; içeriğin hangi istemden ve hangi oturumda çıktığı bilgisinin taşınmasını değil. Li'nin bulgusu tam bu farkın üzerine oturuyor: gömülen kimlik içeriğin türünü değil, tek bir üretim olayını işaretliyor. Microsoft istemi kullanıcıyla ilişkilendiriyorsa, dolaşımdaki bir görselden geriye doğru üreticiye ulaşmak teorik olarak mümkün hâle geliyor. The Register bunu onlarca yıl önceki yazıcı izleme noktalarına benzetti.

Teknik ayrıntı#

• Gömülen yük 18 bayt: bir işaret baytı, 16 baytlık GUID ve bir sağlama toplamı. Bu yük 144 bite açılıp görüntü bloklarına dağıtılıyor.
• Kodlayıcı SVD benzeri bir dönüşümle 3×5 matris işlemleri üzerinden çalışıyor; 512x512 boyutundaki sentetik bir görselde 262.144 pikselin 193.376'sı değişiyor.
• Filigran com.microsoft.invismark.1 adıyla, içerik uyarlamalı blok alanı gömme yöntemiyle yazılıyor ve görünür Copilot rozetinden de C2PA üstverisinden de ayrı bir katman oluşturuyor.
• Paint, filigranlama başarısız olursa üretimi tümüyle iptal ediyor; Photos ise hatayı günlüğe yazıp görseli yine de veriyor.
• İstem, üretim cihazda yapılsa bile denetim için Microsoft sunucusuna gidiyor; tümüyle çevrimdışı bir üretim yolu bulunmuyor.

Kimleri etkiliyor?#

Sinaptik yorumu#

Bu bir güvenlik açığı haberi değil, bir tasarım tercihi haberi. Microsoft yasal asgarinin üzerine çıkmayı seçmiş ve içeriğin türünü değil üretim olayını işaretlemiş. Savunulabilir bir gerekçesi var: kötüye kullanım incelemesinde tek bir görselden ilgili isteme ulaşabilmek işe yarar. Ama aynı tercih, şeffaflık yükümlülüğü yerine getirilirken mahremiyet tarafında yeni bir yüzey açıyor ve kullanıcıya bunu anlatan bir arayüz metni yok. Filigran tartışmasının bundan sonraki asıl sorusu işaretin var olup olmadığı değil, ne kadar bilgi taşıdığı ve kimin çözebildiği olacak.