KURUMSAL HİZMET
Kamuda Yapay Zekâ
Vatandaşa dokunan süreçlerde şeffaflık, itiraz hakkı ve tedarik disiplinini merkeze alan kurulumlar.
Problem
Kamu kurumunda yapay zekâ projesi iki sorunla aynı anda karşılaşıyor: tedarik süreci yapay zekâ ürünlerini klasik yazılım gibi satın alıyor, ve vatandaşa dokunan bir kararın nasıl gerekçelendirileceği tanımlanmamış oluyor. Sonuç, ya hiç başlamayan bir proje ya da itiraz edildiğinde açıklanamayan bir karar.
Çözüm
İki ayrı hattı birlikte kuruyoruz. Tedarik tarafında şartname, ölçülebilir kabul kriterleri, veri kullanımı, denetim hakkı ve çıkış maddeleriyle yazılır; Avrupa Komisyonu'nun yapay zekâ tedariki için model sözleşme maddeleri referans alınabilir. Uygulama tarafında vatandaşa dokunan her karar için gerekçe üretimi, insan gözetimi ve itiraz yolu tasarlanır. Düşük etkili iç süreçler ayrı ve hızlı bir yolda ilerletilir.
Kullanım alanları
- Vatandaş bilgilendirme ve başvuru rehberliği asistanları
- Başvuru belgelerinde eksik ve tutarsızlık tespiti
- İç süreçlerde yazışma, özet ve raporlama desteği
- Mevzuat ve genelge arşivinde arama
- Çağrı merkezi ve sıkça sorulan işlemlerin karşılanması
- Tedarik şartnamesi ve değerlendirme kriterlerinin hazırlanması
Referans mimari
Katmanlar sabit değildir; kurumun veri ve uyum kısıtlarına göre şekillenir.
- Etki sınıflandırması: vatandaş hakkına dokunan kararlar ile iç verimlilik kullanımlarının ayrılması
- Tedarik hattı: ölçülebilir kabul kriteri, kapalı değerlendirme kümesi, denetim ve çıkış maddeleri
- Gerekçe üretimi: kararın hangi girdiye dayandığının vatandaşa anlaşılır biçimde sunulması
- İnsan gözetimi: kararın fiilen değiştirilebilir olduğunun gösterilmesi
- İtiraz yolu: başvuru, inceleme ve geri bildirim akışı
- Şeffaflık: yapay zekâ kullanımının kamuya açıklanması ve kayıt tutulması
Güvenlik ve uyum
Vatandaş verisinin amaç sınırlaması ve saklama süresine bağlanması
Kararların denetlenebilir biçimde kayda geçmesi; girdi ve model sürümü dâhil
Otomatik kararın tek başına hak kaybına yol açmaması
AB Yapay Zekâ Yasası'nın 111. maddesi uyarınca, 2 Ağustos 2026'dan önce piyasaya sürülmüş ve kamu otoritelerince kullanılan yüksek riskli sistemler için 2 Ağustos 2030 uyum tarihinin hesaba katılması
Yaklaşımımız
- 01
Discovery
Senaryo, veri ve kısıtların çıkarılması.
- 02
Assessment
Olgunluk ve uygulanabilirlik değerlendirmesi.
- 03
Prototype
En kısa yoldan çalışan ilk sürüm.
- 04
PoC
Tanımlı başarı ölçütüyle kanıt çalışması.
- 05
Production
Güvenlik, ölçek ve operasyon devri.
- 06
Monitoring
Kalite, maliyet ve kayma izleme.
Sık sorulan sorular
Kamuda hangi kullanımlar en az riskli?
Vatandaşa bilgi veren ama karar üretmeyen kullanımlar: başvuru rehberliği, mevzuat arama, iç yazışma desteği. Bu alanlarda hata düzeltilebilir ve hak kaybına yol açmaz. Tahsis, hak belirleme ve yaptırım kararları en yüksek etkili sınıftır ve ayrı bir hazırlık gerektirir.
Tedarik şartnamesinde ne farklı olmalı?
Üç madde: kurumun kendi verisiyle yapılacak ölçüme dayalı kabul kriteri, verinin sağlayıcı tarafından eğitimde kullanılmayacağına dair açık hüküm, ve model değişikliğinde bildirim ile önceki sürüme dönüş hakkı. Bu üçü olmadan sözleşme yapay zekâyı klasik yazılım gibi satın almış olur.
Şeffaflık pratikte ne demek?
En az üç şey: vatandaşın bir yapay zekâ sistemiyle etkileşimde olduğunu bilmesi, kararın hangi bilgiye dayandığını anlayabilmesi ve itiraz edebileceği bir yol bulması. Üçüncüsü olmadan ilk ikisi bildirimde kalır; itiraz yolu şeffaflığı uygulanabilir kılan unsurdur.
İLETİŞİM
Kamuda Yapay Zekâ için değerlendirme oturumu
İlk görüşmede kullanım senaryonuzu, veri durumunuzu ve kısıtlarınızı birlikte çıkarıyoruz.