İçeriğe atla
SinaptikLabAI KNOWLEDGE PLATFORM

LAB · AÇIK KAYNAK

Türkçe Metin Normalizasyon Kiti

Türkçe metni arama ve gömme hattına vermeden önce dengeleyen kit; harf katlaması, ek ayırma ve aksan işlemlerini tek tek açılıp kapatılabilen katmanlara böler. Amacı, normalizasyonun sessizce bilgi silmesini görünür kılmak.

Durum

Geliştiriliyor

Bu projenin girdi tanımları, arayüz tasarımıyla birlikte yayımlanacak.

Geliştiriliyor

Türkçe Metin Normalizasyon Kiti henüz yayında değil

Bu proje geliştirme listesinde. Yayına girdiğinde bültenle duyurulacak; çalışan araçları Lab sayfasından görebilirsiniz.

02YÖNTEM

Projenin içi

Kurulum, varsayımlar, ölçüm düzeni ve sınırlılıklar.

Ne çözüyor?#

İngilizce için yazılmış normalizasyon zincirleri Türkçede iki yerde bozulur. Birincisi harf katlaması: Türkçede doğru eşler i ile İ ve ı ile I iken, dilden bağımsız katlama I harfini i harfine indiriyor ve İ harfini noktası ayrı duran bir i dizisine çeviriyor; noktalı ve noktasız i ayrımı böylece kayboluyor. İkincisi aksan silme: anlamı yalnızca aksanla ayrılan sözcükleri aynı anahtara indiriyor. Kit bu işleri tek bir temizleme fonksiyonunda birleştirmek yerine sıralı ve tek tek denetlenebilir katmanlara ayırıyor. Her katman uyguladığı dönüşümü kayda yazdığı için bir eşleşme kaybının hangi adımda doğduğu geriye doğru izlenebiliyor.

Bileşenler#

KatmanNe yapar
Unicode düzleştiriciBirleşik ve ayrık gösterimleri tek biçime indirir; görünmez karakterleri ve sıfır genişlikli birleştiricileri ayıklar.
Harf katlayıcıBüyük-küçük dönüşümünü Türkçe harf çiftlerini koruyarak yapar; noktalı ve noktasız i ayrımını kaybetmez.
Simge ayırıcıSayı, tarih, birim ve kod parçalarını sözcükten ayırır ve tür etiketiyle işaretler.
Ek çözücüSözcüğü gövde ve ek dizisine ayırır; çözüm belirsizse adayların tümünü yan yana bırakır.
Yazım eşlemesiKısaltma, yabancı yazım ve yaygın yazım sapmalarını tek hedef biçime bağlar.
Dönüşüm kaydıGirdi ile çıktı arasındaki her adımı saklar; bir katman kapatıldığında farkı okunabilir kılar.

Türkçeye özgü tuzaklar#

  • Küçük harfe çevirme dilden bağımsız yapıldığında özel adlar iki ayrı anahtara dağılır ve arama ikisini birleştiremez.
  • Aksan silme, anlamı yalnızca aksanla ayrılan sözcük çiftlerini aynı dizgede toplar; kazanılan esneklik burada bir ayrım kaybına dönüşür.
  • Ek ayırma fazla ileri götürülürse gövdeye benzeyen kök parçaları üretir; indeks bunları ayrı terim sayar.
  • Birleşik ve ayrı yazım arasında gezinen terimler tek biçime bağlanmazsa hem indeks hem sorgu tarafında bölünür.
  • Kesme işaretinin ek ayırmada kullanımı tutarsız kalırsa özel ad ile ekin sınırı belirsizleşir.
  • Gömme modeli kendi alt-sözcük bölütlemesini yaptığı için aşırı normalizasyon, modelin eğitimde gördüğü yazımdan uzaklaşmaya yol açar.

Kurulum akışı#

  1. 1Zinciri kapalı kur

    Tüm katmanlar devre dışıyken metni geçirerek temel davranışı sabitle; bu koşu sonraki karşılaştırmaların tabanı olur.

  2. 2Katmanları tek tek aç

    Her katmanı ayrı açıp dönüşüm kaydını gözden geçir; sözcüklerin hangi anahtara indiğini örnek üzerinden elle doğrula.

  3. 3İndeks ile sorguyu eşitle

    Aynı yapılandırmayı iki tarafta da aynı zincir sürümüyle uygula ve sürümü indeks künyesine yaz.

Yapılandırmaya bırakılan kararlar#

KararSeçeneklerNeye göre
Harf katlama kapsamıKapalı, Türkçe kurallı katlama, dilden bağımsız katlamaMetindeki özel ad ve kod parçası oranı
Aksan işlemiKoru, yalnız sorgu tarafında esnet, indekste de silKullanıcıların aksansız yazma alışkanlığı
Ek çözümleme derinliğiYok, yalnız çekim ekleri, yapım ekleri de dahilZincirin arama mı sınıflandırma mı beslediği
Belirsiz çözümlerİlk adayı seç, tüm adayları indeksle, ayrı alanda tutİndeks büyümesinin kabul edilebilir sınırı
Zincir sürümüSerbest, indeks künyesine yazılı, değişiklikte yeniden indeksleme zorunluYeniden indekslemenin maliyeti ve sıklığı
Aynı yapılandırma indeksleme ve sorgu taraflarında birlikte kullanılmazsa iki taraf farklı anahtarlar üretir ve eşleşme sessizce düşer.

Kapsam dışı#

Kit bir dil bilgisi çözümleyicisi ya da tam kapsamlı biçimbirim çözücü değil. Söz dizimi ayrıştırma, varlık tanıma, yazım düzeltme önerisi ve lehçe farkları kapsam dışında. Ek çözümlemesi de sözlük kapsamıyla sınırlı: sözlükte bulunmayan sözcükler gövde olarak geçirilir ve bu durum dönüşüm kaydında işaretlenir.

04DİĞER PROJELER

Lab'dan

BUILD

Hesap tuttu, sıra uygulamada

Aynı hesabı kendi verinizle yapıp mimariyi kurmak için kurumsal destek alabilirsiniz.