Doğrulanabilir adımlara bölmek
Hedefi bitiş koşulu yazılabilir adımlara bölmeyi ve planı kodda izlenebilir bir veri yapısı olarak temsil etmeyi öğretir.
Önkoşul: AI Agent, Function Calling
BU DERSİN SONUNDA
- Bir adımın doğrulanabilir olup olmadığını bitiş koşuluna bakarak ayırt etmek
- Hedefi uygun derinlikte adımlara bölmek
- Planı kodda izlenebilir bir veri yapısı olarak temsil etmek
- Baştan plan ile tur başına gözden geçirme arasında seçim yapmak
- 1
Teori
Kavramın çalışma mantığı
- 2
Örnek
Gerçek bir senaryo üzerinde gösterim
- 3
Lab
Uygulamalı alıştırma
- 4
Test
Kısa ölçüm
- 5
Proje
Rotadaki projeye katkı
Kısa cevap
Planlama, hedefi her biri gözlemlenebilir bir bitiş koşuluna sahip adımlara bölmektir. Ölçüt adımın küçüklüğü değil doğrulanabilirliği: "veriyi analiz et" bir adım değildir, çünkü bittiğini gösteren bir gözlem yoktur. "Kaydı bul ve durum alanını oku" adımdır.
Teori: plan iki iş yapar#
Bir ajan planı aynı anda iki işe yarar: modelin sonraki kararını daraltır ve dışarıdan izlenebilir bir durum üretir. İkincisi genellikle atlanır. Planın açıkça temsil edilmediği bir döngüde işin neresinde olduğunuzu ancak izleri geriye doğru okuyarak anlarsınız; bu da hata ayıklamayı arkeolojiye çevirir.
Örtük plan ile açık plan arasındaki fark buradadır. Örtük planda adımlar modelin muhakemesinin içinde kalır. Açık planda adımın durumu — bekliyor, yürüyor, bitti, başarısız — kodda tutulur ve yeniden denemenin, kısmi bitirmenin, yarıda kalan işi devam ettirmenin dayanağı olur.
Ayrıştırma derinliği de bir ödünleşim. Fazla ince plan her adım için ayrı tur harcatır ve bağlamı doldurur. Fazla kaba plan adımın bitip bitmediğini belirsiz bırakır. Pratik ölçüt: bir adım tek bir araç çağrısı ya da birkaç çağrılık kapalı bir alt iş olmalı ve sonunda "oldu/olmadı" diye bakılabilecek bir gözlem bırakmalı.
Uygulamada: adım doğrulanabilir mi?#
| Zayıf adım | Neden zayıf | Doğrulanabilir karşılığı |
|---|---|---|
| Müşteri verisini incele | Bittiğini gösteren gözlem yok | Ada göre müşteri kaydını ara; sonuç tek kayıt mı? |
| Sorunu çöz | Sonuç tanımsız, bitiş koşulu yazılamaz | Talebi verilen kategori kümesinden birine ata ve kategoriyi kaydet |
| Gerekirse bilgi topla | Koşul ölçülemez, "gerekirse" kodda kontrol edilemez | Sipariş numarası yoksa kullanıcıya sor; varsa doğrudan sorgula |
| Raporu hazırla | Kabul ölçütü yok | Durum, tarih ve kalem sayısı alanlarını içeren özet metni üret |
| Veritabanını güncelle | Kapsam belirsiz, geri alma zor | Yalnızca durum alanını kapandı yap ve dönen kaydı doğrula |
Plan temsili#
{
"hedef": "SIP-2026-0412 için gecikme talebini kapat",
"adimlar": [
{ "no": 1, "ad": "siparis_durumu_sorgula",
"bitis_kosulu": "durum alanı dolu", "durum": "bitti" },
{ "no": 2, "ad": "gecikme_nedeni_sinifla", "girdi": "adim:1.durum",
"bitis_kosulu": "kategori, tanımlı kümeden bir değer", "durum": "yuruyor" },
{ "no": 3, "ad": "musteri_bilgi_taslagi_uret",
"bitis_kosulu": "taslak metin üretildi", "durum": "bekliyor", "onay": true },
{ "no": 4, "ad": "talebi_kapat",
"bitis_kosulu": "kayıt durumu kapandı", "durum": "bekliyor", "geri_alinamaz": true }
],
"kabul_olcutu": "talep kapandı ve müşteriye bilgi mesajı gitti",
"butce": { "tur_siniri": 8, "cagri_siniri": 12 }
}Bu temsilde dört alan işi taşıyor. `bitis_kosulu` adımın doğrulanabilirliğini zorunlu kılar — yazamıyorsanız adım fazla kabadır. `girdi` adımlar arası bağımlılığı görünür yapar; bağımlılığı olmayan adımlar aynı turda yürütülebilir. `onay` ve `geri_alinamaz` yetki kapılarının planın üzerinde durmasını sağlar. `kabul_olcutu` ise hedef düzeyinde bir kontrol bırakır: adımların hepsi bitti diye hedef gerçekleşmiş olmaz.
Karar: baştan plan mı, tur başına mı?#
- 1Hedef ilk turda yeterince anlaşılıyor mu?
Girdide gereken bilgi varsa baştan bir plan çıkarmak izlenebilirlik ve bütçe öngörüsü kazandırır.
- 2Sonraki adım önceki gözleme mi bağlı?
Adımın ne olacağı ancak bir önceki sonuç görüldükten sonra belirleniyorsa baştan tam plan üretmek yanıltıcıdır: iskelet plan artı tur başına gözden geçirme daha uygundur.
- 3Paralellik kazancı var mı?
Birbirinden bağımsız adımlar varsa açık plan bunları görünür yapar ve aynı turda yürütülmelerini mümkün kılar.
- 4İş yarıda kalabilir mi?
Uzun süren, onay bekleyen veya insan devri olabilen işlerde açık plan zorunludur; devam etmenin tek dayanağı adım durumlarıdır.
Sık yapılan hata#
İki hata birlikte görülür. Birincisi planı modelden serbest metin olarak isteyip kodda ayrıştırmaya çalışmak: ortaya kırılgan bir metin ayrıştırma katmanı çıkar ve biçim her değiştiğinde plan kaybolur. İkincisi planı bir kez üretip sonuna kadar sorgusuz yürütmek: ilk yanlış gözlemden sonra kalan bütün adımlar anlamsız yürür. Plan yapılandırılmış üretilmeli ve her adımın bitiş koşulu yürütmeden sonra kontrol edilmeli.
LAB · UYGULAMALI ALIŞTIRMA
Bir işi doğrulanabilir adımlara bölün
- 1Ajanınızın yaptığı işten — ajanınız yoksa otomatikleştirmeyi düşündüğünüz işten — üç gerçek görev seçin ve her birini serbest cümlelerle adımlara bölün.
- 2Her adımın yanına bitiş koşulunu yazın: bittiğini hangi gözlemden anlayacaksınız? Yazamadığınız adımları işaretleyin.
- 3İşaretli adımları, bitiş koşulu yazılabilen daha küçük adımlarla değiştirin ve adım sayısındaki değişimi kaydedin.
- 4Adımlar arası bağımlılıkları oklarla çizin; hangi adımların paralel yürüyebileceğini belirleyin.
- 5Geri alınamaz ve onay gerektiren adımları işaretleyin; plan için tur ve çağrı bütçesi ile hedef düzeyinde bir kabul ölçütü yazın.
Beklenen çıktı
Üç gerçek görev için bitiş koşullu adım listesi, bağımlılık haritası ve geri alınamaz adımların işaretlendiği bütçeli plan.
Sık sorulan sorular
Planı model mi üretmeli, biz mi yazmalıyız?
Ayırt edici, görev tiplerinin çeşitliliği. Tipler sayılabilir ölçüdeyse planı kodda şablon olarak tutmak hem ucuz hem denetlenebilir. Girdi dağılımı geniş olduğunda plan üretimi modele kalır; o zaman planın biçimini şemayla kısıtlayın ki ayrıştırma kırılgan olmasın.
Adım başına ayrı model çağrısı maliyeti artırmıyor mu?
Artırır. Karşılığında izlenebilirlik ve yeniden denenebilirlik alırsınız; yarıda kalan bir işi baştan koşturmanın da bir maliyeti var. Kararı adımların geri alınabilirliğine ve işin uzunluğuna göre verin.
Bütün adımlar bittiğinde hedef gerçekleşmiş olur mu?
Adım bitiş koşulları hedefi kapsamıyorsa olmaz. Bu yüzden plana hedef düzeyinde ayrı bir kabul ölçütü yazılır ve son kontrol bu ölçütün sağlandığının doğrulanmasıdır.
LEARN
AI Agent Developer rotasına devam et
Dersler tek başına da okunabilir, ama sıralı ilerlemek önkoşul boşluklarını kapatır.
