İçeriğe atla
SinaptikLabAI KNOWLEDGE PLATFORM
DersOrta35 dakikaComputer Vision Engineer · 7. ders

Görüntü-metin eşlemesi ve sıfır örnekli sınıflandırma

Görüntü ve metni aynı vektör uzayına hizalayan modellerin sıfır örnekli sınıflandırmayı nasıl mümkün kıldığını, bu kurulumda sınıf tanımlarının neden sınıflandırıcının kendisi olduğunu ve hangi noktada etiketli eğitime geçmek gerektiğini öğretir.

Önkoşul: Embedding, Deep Learning

BU DERSİN SONUNDA

  • Sıfır örnekli bir sınıflandırmayı ortak gömme uzayı üzerinden kurmak
  • Sınıf adlarını ayırt edici istem tanımlarına çevirmek
  • Sıfır örnekli, doğrusal prob ve tam ince ayar arasında etiket bütçesine göre seçim yapmak
  • Benzerlik puanını güvenle karıştırmadan kararsız örnekleri eşikle ayırmak
  1. 1

    Teori

    Kavramın çalışma mantığı

  2. 2

    Örnek

    Gerçek bir senaryo üzerinde gösterim

  3. 3

    Lab

    Uygulamalı alıştırma

  4. 4

    Test

    Kısa ölçüm

  5. 5

    Proje

    Rotadaki projeye katkı

Kısa cevap

Çok modlu görüntü-metin modelleri, görüntüleri ve metinleri aynı vektör uzayına yerleştirerek eşleştirir. Bunun pratik sonucu şudur: sınıflandırıcıyı eğitmek yerine yazarsınız — sınıf adlarını metin olarak gömer, görüntünün gömmesine en yakın metni seçersiniz. Sıfır örnekli sınıflandırma budur; gücü etiketsiz başlayabilmek, sınırı ise sınıf tanımlarınızın ayırt ediciliğidir.

Teori: ortak gömme uzayı#

Eğitimde modele görüntü ile açıklama çiftleri verilir. Görüntü kodlayıcı ve metin kodlayıcı ayrı ağlardır, ama kayıp fonksiyonu ikisini birbirine bağlar: eşleşen çiftin gömmeleri birbirine yaklaştırılır, aynı yığındaki eşleşmeyen çiftler uzaklaştırılır. Model böylece bir kelimenin vektörünü, o kelimeyle birlikte anılan görüntülerin vektörlerine komşu yapmayı öğrenir. Hiçbir sınıf listesi öğretilmemiştir; öğrenilen şey iki kipin ortak bir uzaya hizalanmasıdır.

Sıfır örnekli sınıflandırma bu hizalamanın doğal sonucudur. Sınıf adlarını metin kodlayıcıdan geçirip sabit vektörler elde edersiniz; her görüntüyü görüntü kodlayıcıdan geçirip bu vektörlere olan benzerliğini ölçersiniz. En yakın metin, tahmin edilen sınıftır. Ağırlıklara dokunulmamıştır: sınıflandırıcının son katmanı, sizin yazdığınız metinlerden oluşur.

Bu, mühendislik açısından alışılmadık bir esneklik verir: yeni bir sınıf eklemek yeniden eğitim değil, bir satır metin yazmaktır. Aynı esneklik kırılganlığın da kaynağıdır — sınıf kümesini değiştirdiğinizde karar sınırları da sessizce değişir, çünkü karar her zaman kümedeki adaylara göre verilir.

Metin tarafı sizin sınıflandırıcınızdır#

Model sınıfı yalnızca verdiğiniz kelimeler kadar tanır. "Vida" yazarsanız model, eğitim açıklamalarında bu kelimenin yanında gördüğü her şeyi çağırır; "paslanmış çelik vida, yakın plan" yazarsanız aradığınız bölgeyi daraltmış olursunuz. Karışan sınıf çiftlerinde ilk çözüm modeli değiştirmek değil, iki tanımı birbirinden ayıran niteliği metne yazmaktır.

Sınıf tanımı biçimiNe olurNerede işe yararDikkat
Tek kelimeKelimenin bütün çağrışımları devreye girerSınıflar kaba ve birbirinden uzaksaEş anlamlılar belirgin biçimde farklı sonuç verir
Niteleyici öbekArama bölgesi daralırKarışan sınıf çiftlerini ayırmaktaAşırı daraltma nadir görünümleri dışarıda bırakır
Şablonlu cümleMetin, eğitim açıklamalarının diline yaklaşırAlan diliniz gündelik açıklama dilinden uzakkenŞablon bütün sınıflara aynı biçimde uygulanmalı
Çoklu tanımın ortalamasıTek bir yazımın şansına bağımlılık azalırSınıf adı sahada çok biçimde yazılıyorsaOrtalama, ayırt edici terimi sulandırabilir
Çeldirici sınıf (arka plan, diğer)Hiçbirine uymayan görüntüler bir yere düşerAçık kümeli sahnelerdeGeniş tanımlı çeldirici, gerçek sınıfları yutabilir
Biçim seçimi tahminle değil ölçümle yapılır; sınıf kümesi her değiştiğinde tanımlar yeniden denenmelidir.

Nerede kırılır#

  • İnce ayrımlar: aynı üst kategorideki iki alt tür metinle ayrılamayacak kadar yakınsa benzerlikler birbirine girer.
  • Sayma ve konum: "üç delik" veya "sağ üst köşede çatlak" gibi ifadeler, karşıtsal eğitimin doğal olarak kazandığı yetenekler değildir.
  • Görüntüdeki yazı: etiket ve seri numarası okumak ayrı bir metin tanıma adımının işidir.
  • Alan kayması: eğitim açıklamalarının dünyasından uzak görüntüler (termal kamera, mikroskop, endüstriyel hat aydınlatması) hizalamanın zayıf olduğu bölgelerdir.
  • Soyut nitelik: "kabul edilebilir yüzey kalitesi" bir tanımın değil, bir ölçütün ve eşiğin konusudur.

Karar: sıfır örnekli mi, prob mu, ince ayar mı#

  1. 1Etiket sayınızı sayın

    Elinizde sınıf başına düzenli biriktirilmiş etiket yoksa sıfır örnekli kurulum size etiketsiz bir başlangıç çizgisi verir. Bu çizgiyi küçük ve elle etiketlenmiş bir doğrulama setinde ölçmeden ileri gitmeyin; sonraki her adım onunla karşılaştırılacak.

  2. 2Gömmeleri dondurup üstüne küçük bir sınıflandırıcı takın

    Etiket birikmeye başladığında doğrusal probu (dondurulmuş gömmeler artı basit bir sınıflandırıcı) deneyin; kodlayıcı değişmediği için gömmeler bir kez hesaplanır ve eğitim ucuzdur. Sıfır örneklinin üstüne çıkıp çıkmadığı varsayılmaz, aynı sette ölçülerek karara bağlanır.

  3. 3Kodlayıcıyı açmayı sona bırakın

    Tam ince ayar, alanınız eğitim dağılımından gerçekten uzaksa ve doğrusal probun kazancı eklenen etiketlerle doymuşsa anlam kazanır. Aşırı uyum riski ve ölçüm disiplini maliyeti buradan itibaren başlar.

  4. 4Her adımda aynı seti ölçün

    Üç yaklaşımı aynı değerlendirme setinde ve aynı metrikle karşılaştırın. Farklı setlerde alınmış sonuçlar karşılaştırılabilir değildir; ilerleme sanılan şey çoğu zaman set değişikliğidir.

Sık yapılan hata#

En sık görülen yanılgı, benzerlik puanını bir güven ölçüsü gibi okumaktır. Benzerlik yakınlığı ölçer, doğruluğu değil. Üstelik sınıf vektörleri üzerinde normalize edildiğinde çıkan sayılar olasılığa benzer ama yalnızca sizin verdiğiniz sınıf kümesine göredir: kümede doğru sınıf hiç yoksa model yine yüksek bir değerle bir şey seçer. Açık kümeli işlerde en yakın iki sınıf arasındaki benzerlik farkına eşik koyup kararsız görüntüleri ayrı bir kovaya almak, tek bir sayıya güvenmekten sağlamdır.

LAB · UYGULAMALI ALIŞTIRMA

Sınıf adlarını ayırt edici istem sözlüğüne çevirin

  1. 1Kendi görüntü setinizden birbirine karışma ihtimali olan 8 sınıf seçin ve sınıf başına 10 görüntü ayırın.
  2. 2Her sınıf için üç ayrı tanım sözlüğü yazın: tek kelime, niteleyici öbek ve bütün sınıflara aynı biçimde uygulanan şablonlu cümle.
  3. 3Karışmasını beklediğiniz sınıf çiftlerini önceden listeleyin ve her çift için ayırt edici niteliği (renk, malzeme, yüzey, konum) not edin.
  4. 4Üç sözlüğü aynı görüntü setinde koşturun: elinizde çalışan bir görüntü-metin modeli varsa onunla; yoksa sınıf adlarını gizleyin, görüntüleri karışık sırada tek tek açın ve yalnızca tanımlara bakarak eşlemeyi kendiniz yapıp kararı görüntü kimliğiyle kaydedin.
  5. 5Her sözlük için karışıklık matrisini çıkarın ve hangi sınıf çiftinin hangi sözlükte düzeldiğini işaretleyin.
  6. 6En yakın iki sınıf arasındaki farkın küçük kaldığı görüntüleri "kararsız" kovasına ayırın ve bu kovanın oranını üç sözlük için karşılaştırın.

Beklenen çıktı

Üç istem sözlüğünün aynı görüntü setindeki karışıklık matrisleri, kararsız oranları ve seçilen sözlüğün gerekçesi.

Sık sorulan sorular

Sınıf adlarını Türkçe mi İngilizce mi yazmalıyım?

Karar ölçütü, kullandığınız metin kodlayıcının eğitim açıklamalarının hangi dilde yoğunlaştığıdır; çok dilli olmayan bir kodlayıcıda Türkçe tanımlar zayıf hizalanır. İkisini de aynı doğrulama setinde deneyip karışıklık matrislerini karşılaştırın, dil tercihini tahminle belirlemeyin.

Sıfır örnekli sonuç kötü çıktı; model mi yetersiz, tanımlarım mı?

Önce tanımları eleyin. Karışan sınıf çiftlerini karışıklık matrisinden bulun, o çiftlere ayırt edici nitelik ekleyip aynı seti yeniden koşturun. Düzelme varsa sorun metin tarafındaydı. Düzelme yoksa ve ayrım görsel olarak inceyse, dondurulmuş gömmeler üstüne küçük bir sınıflandırıcı takmak sıradaki adımdır.

Aynı modelle görüntü arama da yapabilir miyim?

Evet; gömmeler ortak uzayda olduğu için metinle görüntü aramak, sınıflandırmayla aynı mekanizmadır. Fark kararın nerede verildiğidir: sınıflandırmada sabit bir sınıf kümesi içinde en yakın olan seçilir, aramada sorgu vektörüne en yakın N sonuç döndürülür ve mesele eşik değil sıralama kalitesidir.

LEARN

Computer Vision Engineer rotasına devam et

Dersler tek başına da okunabilir, ama sıralı ilerlemek önkoşul boşluklarını kapatır.