Üretimdeki sürümün bileşenleri
Üretimde çalışan davranışın tek bir model dosyası değil; model, istem, dizin, parametre ve araç şemalarının birlikte ürettiği bir bileşim olduğunu gösterir. Bu bileşenleri tek bir sürüm kimliğinde toplamanın düzenini kurar.
BU DERSİN SONUNDA
- Bir yapay zekâ özelliğinin davranışını belirleyen bileşenleri eksiksiz çıkarmak
- Gözlenen bir davranış değişimini değişen bileşene bağlamak
- Bileşen özetlerinden tek bir bileşik sürüm kimliği türetmek
- Kayıt defterinde hangi alanın zorunlu olacağına karar vermek
- 1
Teori
Kavramın çalışma mantığı
- 2
Örnek
Gerçek bir senaryo üzerinde gösterim
- 3
Lab
Uygulamalı alıştırma
- 4
Test
Kısa ölçüm
- 5
Proje
Rotadaki projeye katkı
Kısa cevap
Üretimde çalışan şey tek bir model dosyası değildir: model ağırlığı ya da sağlayıcı uç noktası, istem metni, geri getirme kaynakları, araç tanımları, çözümleme parametreleri ve son işleme kuralları birlikte bir davranış üretir. Sürüm kimliği bu bileşenlerin tamamını kapsamıyorsa "dün çalışıyordu, bugün çalışmıyor" sorusunun cevabı yoktur.
Teori: sürüm tek bir dosya değildir#
Klasik yazılımda davranışı büyük ölçüde derlenen kod belirler; sürüm kontrolü de doğal olarak kodun etrafına kurulur. Model tabanlı sistemlerde değişkenlik kodun dışına taşınır: ağırlıklar, eğitim verisi, istem metni ve yapılandırma. Dil modeli kullanan sistemlerde ağırlıklar çoğu zaman hiç sizin elinizde bile değildir; davranışı asıl şekillendiren şey istem, getirilen bağlam ve çözümleme parametreleridir.
Bunun pratik sonucu şudur: davranışı bozan değişiklik çoğu zaman kod farkında görünmez. İstem dosyasındaki bir cümle, yeniden inşa edilmiş bir dizin ya da sessizce güncellenen bir sağlayıcı etiketi, kodda tek satır değişmeden çıktıyı değiştirir. Sürümleme disiplini bu görünmezliği kapatmaktır: her bileşene bir kimlik, bu kimliklerden türeyen tek bir bileşik kimlik.
Uygulamada: bileşen listesi#
| Bileşen | Değişince ne olur | Nasıl sabitlenir |
|---|---|---|
| Model ağırlığı veya sağlayıcı uç noktası | Aynı istem farklı cevap verir; ton ve biçim kayar | Sabitlenmiş model etiketi künyeye yazılır; takma ad kullanılıyorsa çağrı anında dönen kimlik kaydedilir |
| İstem şablonu | Kapsam ve biçim değişir, çıktıyı ayrıştıran kod kırılır | Şablon dosyası sürüm kontrolünde tutulur; künyede içerik özeti taşınır |
| Çözümleme parametreleri | Aynı girdide çıktı dağılımı genişler ya da daralır | Yapılandırma dosyasında tutulur, kodun içine gömülmez |
| Geri getirme dizini | Cevabın dayandığı kaynak değişir, gerekçe izlenemez olur | Dizin sürümü ve gömme modeli kimliği künyeye yazılır |
| Araç ve işlev şemaları | Model farklı araç seçer, argüman biçimi değişir | Şema dosyası sürümlenir; alan değişikliği kırıcı sayılır |
| Son işleme ve koruma kuralları | Aynı ham çıktı farklı son cevaba dönüşür | Kural seti ayrı sürümlenir ve künyede adıyla anılır |
Kimlik nasıl üretilir#
{
"surum_kimligi": "destek-asistani/2026-02-11/3",
"bilesenler": {
"model": { "kaynak": "saglayici", "etiket": "<model-etiketi>", "sabitlenmis": true },
"istem": { "dosya": "istemler/destek.md", "ozet": "<icerik-ozeti>" },
"parametreler": { "sicaklik": 0.2, "azami_jeton": 800 },
"dizin": { "ad": "destek-bilgi-tabani", "surum": "v14", "gomme_modeli": "<gomme-etiketi>" },
"araclar": { "sema_dosyasi": "araclar/v3.json", "ozet": "<icerik-ozeti>" },
"koruma": { "kural_seti": "koruma/v2" }
},
"bilesik_ozet": "<bilesen-ozetlerinden-turetilen-ozet>",
"olusturan_kosu": "hat-kosusu-482",
"onceki_surum": "destek-asistani/2026-02-04/1"
}Yukarıdaki künye biçim örneğidir; içindeki adlar ve değerler temsilîdir. Asıl fikir bileşik özettir: bileşen özetleri sabit bir sırada birleştirilip yeniden özetlenir. Bu sayede iki koşunun aynı bileşimden mi çıktığı tek bir karşılaştırmayla anlaşılır. Zaman damgası ve koşu numarası ne zaman olduğunu söyler; bileşik özet ne olduğunu söyler ve karşılaştırılabilir olan budur.
Karar: neyi sürümlemeli#
- 1Davranış testi
Bileşeni değiştirip aynı girdi kümesini yeniden koşturun. Çıktı değişiyorsa o bileşen sürümün parçasıdır; tartışma burada biter.
- 2Sahiplik testi
Bileşeni kim değiştirebiliyor? İnceleme sürecinden geçmeden değişebilen her dosya, sürümün en riskli parçasıdır.
- 3Kimlik biçimi
Küçük ve metin olan bileşenler için içerik özeti yeterlidir; büyük ya da ikili bileşenler için depo adresi ile özet birlikte tutulur.
- 4Bağlama
Her koşu kaydına bileşik kimliği yazın. Günlük satırından künyeye giden bir bağ yoksa, sonradan yapılan her inceleme tahmine dayanır.
Sık yapılan hata#
En yaygın yanılgı, istemi "ayar" sayıp kod disiplininin dışında tutmaktır. İstem, davranışı belirleyen bir kaynaktır: incelemeden geçmeli, sürümlenmeli ve değerlendirme koşusuna bağlı olmalıdır. Panodan düzenlenen, geçmişi tutulmayan bir istem, üretimdeki en büyük sürümsüz bileşendir; bir sorun çıktığında önceki hâline dönmenin yolu da kalmaz.
LAB · UYGULAMALI ALIŞTIRMA
Bir özelliğin sürüm künyesini çıkarın
- 1Elinizdeki çalışan bir yapay zekâ özelliğini seçin; yoksa bir istem dosyası, bir veri klasörü ve bir çağrı betiğinden oluşan en küçük örneği kurun.
- 2Davranışı etkileyen bütün bileşenleri tek bir tabloya yazın: model, istem, parametreler, geri getirme kaynağı, araç şemaları, son işleme kuralları.
- 3Her satıra "şu an nerede duruyor" ve "sürümü var mı" sütunlarını doldurun; sürümü olmayan satırları işaretleyin.
- 4İşaretli bileşenlerden birini küçük biçimde değiştirin (örneğin istemin bir cümlesini), aynı beş girdiyi iki bileşimle de koşturun ve çıktı farklarını yan yana yazın.
- 5Bileşen kimliklerinden tek bir bileşik kimlik üretme kuralını yazın ve iki koşunun kaydına bu kimliği ekleyin.
- 6Kayıt defterinde zorunlu olacak alanları belirleyin; her zorunlu alan için "bu alan olmasa hangi soruyu cevaplayamazdım" notunu düşün.
Beklenen çıktı
Özelliğin bileşen envanteri, sürümsüz bırakılmış bileşenlerin listesi ve iki koşuyu birbirinden ayıran bileşik kimlik kuralı.
Sık sorulan sorular
Sağlayıcı modeli kullanıyorum, ağırlıklar bende değil. Sürümlenecek ne kalıyor?
Ağırlık dışındaki her şey. İstem, parametreler, araç şemaları, dizin ve son işleme kuralları zaten sizde. Model tarafında yapabileceğiniz iki şey var: mümkünse sabit bir sürüm etiketi seçmek, mümkün değilse her çağrıda dönen model kimliğini kayda yazmak. İkincisi sürümü sabitlemez ama sonradan hangi modelin çalıştığını bilmenizi sağlar.
Bileşik kimlik yerine hattın koşu numarasını kullansam olmaz mı?
Koşu numarası ne zaman olduğunu söyler, ne olduğunu söylemez. Aynı bileşenlerden çıkan iki koşu farklı numara alır; hiçbir şeyi karşılaştıramazsınız. Bileşik özet ise eşitse gerçekten aynı bileşimdir. İkisini birlikte tutun: numara zaman çizgisi, özet kimlik içindir.
Her parametre değişikliği yeni bir sürüm mü sayılmalı?
Davranış testinden geçen her değişiklik yeni bir sürüm kimliği üretir; bu ucuz bir işlemdir. Ayrı olan şey yayma kararıdır: yeni kimlik almak, o sürümün kullanıcıya çıkacağı anlamına gelmez. Kimlik üretimini cömert, yayma kararını cimri tutun.
LEARN
MLOps Mühendisi rotasına devam et
Dersler tek başına da okunabilir, ama sıralı ilerlemek önkoşul boşluklarını kapatır.