Muhakeme istemleri ve adım ayrıştırma
Çok adımlı bir görevi ara adımlara bölmenin neyi satın aldığını, tek çağrı ile çok çağrılı ayrıştırma arasındaki ödünleşimi ve muhakeme metninin neden bir denetim kanıtı sayılamayacağını öğretir.
Önkoşul: Prompt Engineering, Context Window
BU DERSİN SONUNDA
- Ara adım üretmenin hangi görevlerde fark yarattığını ayırt etmek
- Tek çağrılı muhakeme ile çok çağrılı ayrıştırma arasında gerekçeli seçim yapmak
- Ara adımların hangi yüzeyde ne kadar görüneceğine karar vermek
- Muhakeme metnini denetim kanıtı saymamak
- 1
Teori
Kavramın çalışma mantığı
- 2
Örnek
Gerçek bir senaryo üzerinde gösterim
- 3
Lab
Uygulamalı alıştırma
- 4
Test
Kısa ölçüm
- 5
Proje
Rotadaki projeye katkı
Kısa cevap
Model her token için sabit miktarda hesap yapar; cevabı doğrudan istemek, çok adımlı bir işi tek adımda bitirmesini istemektir. Ara adımları yazdırmak, hesabın bir bölümünü bağlama dökerek sonraki adımların üstüne basacağı açık bir zemin kurar. Kazanç asıl olarak birbirine bağımlı birkaç adım içeren görevlerde çıkar; tek adımlı işlerde ara adım yalnızca gecikme ve maliyet ekler.
Teori: ara adım neyi satın alır#
Bir token, o ana kadarki bağlama bakılarak üretilir. Ara sonucu bağlama yazdırdığınızda, bir sonraki token örtük bir hesabın değil, açıkça taahhüt edilmiş bir sonucun üzerine koşullanır. Bu yüzden ayrıştırma, aritmetiği, birden çok kısıtın aynı anda sağlanmasını ve birkaç bilgi parçasını birleştirmeyi gerektiren görevlerde işe yarar; doğrudan arama, sınıflandırma veya biçim dönüştürme gibi tek sıçramalık işlerde belirgin bir katkı beklemeyin.
İkinci ve çoğu zaman daha değerli kazanç teşhistir. Ara adımlar hataya tutunacak yer verir: cevap yanlış çıktığında hangi adımda saptığını görürsünüz. Bu fark, aynı işi iki farklı kurguda koşturup karşılaştırabilmenin de ön koşuludur; ara adımı olmayan bir akışta elinizde yalnızca "yanlış" bilgisi kalır.
Tek çağrı mı, çok çağrı mı#
| Ölçüt | Tek çağrıda adımlar | Ayrı çağrılarda adımlar |
|---|---|---|
| Bağlam | Tüm adımlar aynı geniş bağlamı görür | Her adım dar ve temiz bir bağlam alır |
| Hata yayılımı | Erken hata sonraki adımlara sessizce taşınır | Adım aralarına doğrulama kapısı konabilir |
| Gecikme | Tek tur | Adım sayısı kadar tur |
| Maliyet | Tek istek, uzun çıktı | Her adımda talimat payı yeniden ödenir |
| Yeniden deneme | Tüm akış baştan koşturulur | Yalnızca bozulan adım yeniden koşturulur |
| Gözlemlenebilirlik | Tek kayıt; ayrıştırması ve ölçmesi zor | Adım başına kayıt, ölçüt ve sürüm |
Pratik bir bölme ölçütü var: doğrulanabilir bir ara çıktı tanımlayabildiğiniz yerden bölün. Ara sonuç için bir kontrol yazabiliyorsanız (şema geçerli mi, sayı aralıkta mı, kimlik gerçekten var mı), bölmek kendini geri öder. Ara çıktı kimsenin denetleyemediği serbest metinse, bölmek çoğunlukla yalnızca tur sayısı ekler.
Adım ayrıştırma kalıbı#
- 1Girdiyi normalleştir
Ham girdiden alan adlı bir kayıt çıkarın. Sonraki adımlar ham metni değil bu kaydı görsün.
- 2Planı ayrı üret ve doğrula
Yapılacak adımların listesini kısa ve yapılandırılmış biçimde isteyin; adım sayısını ve izinli işlem kümesini kodla denetleyin.
- 3Adımları yürüt
Her adımı kendi isteğiyle koşturun, çıktısını şemayla doğrulayın. Doğrulama düşerse yalnızca o adımı yenileyin.
- 4Çelişkileri karara bağla
Adım kayıtları birbirini tutmuyorsa çözümü modele bırakmayın; hangi kaydın üstün olduğunu ve çelişkide akışın duracağını kodda tanımlayın.
- 5Son cevabı biçimlendir
Muhakeme metnini değil, karar ve gerekçe alanlarını taşıyan yapılandırılmış çıktıyı üretin.
Ara adımlar kullanıcıya gösterilir mi#
Üç ayrı alıcı var ve her biri farklı şey ister. Son kullanıcı genellikle kararı ve kısa bir gerekçeyi ister, müsvedde defterini değil. Kayıt ve operasyon tarafı her şeyi ister: ara adımlar, sürüm kimliği, kullanılan kaynaklar. Modelin kendisi ise ara adımlara bağlamda ihtiyaç duyar ama bunun cevapta görünmesi gerekmez. Kararı yüzey yüzey verin; "hepsini göster" varsayılanına düşmeyin.
Gösterim kararının ayrıca bir güvenlik yüzü var: ara metin, kullanıcının görmemesi gereken bir kaynaktan alıntı taşıyabilir ya da yarım kalmış bir ifadeyi kesin bir iddia gibi gösterebilir. Ara adımı yüzeye çıkaracaksanız, onu da çıktı denetiminden geçirin.
Sık yapılan hata#
En kritik yanılgı, muhakeme metnini cevabın nasıl üretildiğinin sadık bir kaydı saymaktır. O metin de cevapla aynı mekanizmayla üretilmiş bir metindir; tutarlı görünüp yine de sonucun gerçek nedeni olmayabilir. Değeri teşhis ve yapı kurmadadır, kanıt değildir. Denetim ve mevzuat ihtiyacı, doğrulanabilir kayıtlarla karşılanır: girdi, kullanılan kaynak, uygulanan kural, çıktı ve sürüm kimliği.
LAB · UYGULAMALI ALIŞTIRMA
Aynı görevi üç kurguda karşılaştırın
- 1İşinizden, birbirine bağımlı en az üç adım içeren bir görev seçin (örneğin metinden koşulları çıkarmak, kurala göre karar vermek ve gerekçeyi yazmak) ve doğru cevabını elle bildiğiniz on girdi hazırlayın.
- 2Birinci kurgu: ara adım istemeden doğrudan cevap isteyin ve çıktıları kaydedin.
- 3İkinci kurgu: aynı tek istekte adımları adlandırarak sırayla yazmasını, kararı ise sonda ayrı bir alanda vermesini isteyin.
- 4Üçüncü kurgu: görevi üç ayrı isteğe bölün; her adımın çıktısını bir sonrakine vermeden önce alan adlı kısa bir kayda bağlayın ve kaydı elle denetleyin.
- 5Üç kurgunun doğru karar sayısını sayın; yanlış vakalarda hatanın hangi adımda başladığını işaretleyin.
- 6İkinci ve üçüncü kurgu için toplam çıktı uzunluğunu ve tur sayısını da not edin, sonra üç kurguyu tek tabloda karşılaştırın.
Beklenen çıktı
Üç kurgunun doğru karar sayısını, hatanın başladığı adımı ve tur ile uzunluk maliyetini yan yana gösteren bir karşılaştırma tablosu ve göreviniz için gerekçeli bir kurgu seçimi.
Sık sorulan sorular
Modele "adım adım düşün" demek yeterli mi?
Genel bir talimat, biçimi koşudan koşuya değişen serbest adımlar üretir; bunları denetlemek de karşılaştırmak da zordur. İstediğiniz adımları adlandırıp her adımın çıktı alanını yazdığınızda hem hesap kazancını alır hem de doğrulanabilir bir ara sonuç elde edersiniz. Kazandıran şey metnin uzunluğu değil, yapısıdır.
Ara adımları gizleyip yalnızca cevabı göstermek kazancı yok eder mi?
Etmez. Kazanç, ara tokenların üretim sırasında var olmasından gelir; kullanıcının onları görmesinden değil. Ara adımları kayda yazıp yüzeyde göstermeyebilirsiniz. Tek koşul şu: gizlenen metin de bağlam bütçesinden düşer ve gecikmeye eklenir, yani bedava değildir.
Adımları bölünce maliyet artmıyor mu?
Her adımda talimat payı yeniden ödendiği için tek çağrıya göre girdi maliyeti artar. Buna karşılık bozulan adımı tek başına yenileyebilmek, tüm akışı baştan koşturmaktan kaçınmanızı sağlar. Kararı ölçümle verin: hata oranı yüksek adımlarda bölün, kararlı ve ucuz adımları birleştirin.
LEARN
Prompt ve Bağlam Mühendisi rotasına devam et
Dersler tek başına da okunabilir, ama sıralı ilerlemek önkoşul boşluklarını kapatır.