Fiyat sorgusu ajanında çok ajanlı iş bölümü

Bağlam ve kısıtlar#

Parsiyel ve komple taşıma fiyatı, hat tarifesi ile ek kalemlerin toplamı olarak kuruluyor: terminal ve liman masrafı, yakıt endeksi, tehlikeli madde ilavesi, bekleme, gümrükleme hizmeti, sigorta. Bunların bir kısmı müşteriye özel anlaşmada, bir kısmı güncel tarifede, kalanı operasyon uzmanının deneyiminde duruyordu. Otomasyonun duracağı yer baştan belli: fiyat gönderildiği anda ticari bir taahhüt doğuyor, iskonto ve kredi limiti yetkisi de kişiye bağlı. Dolayısıyla hedef otomatik teklif değil, insanın önüne eksiksiz ve izlenebilir bir teklif taslağı koymaktı.

Veri ve erişim#

Fiyatı kuran veri dört yerde duruyordu: hat ve tarife verisi tarife yönetiminde, müşteriye özel anlaşmalar sözleşme kaydında, kredi limiti ve risk durumu finans tarafında, sefer ve kapasite durumu operasyon sisteminde. Bu dağınıklığın asıl sonucu teknik değil yetkiseldi: müşteriye özel tarife ticari sır ve herkes göremiyor. Bu yüzden ajanlar kendi servis kimliğiyle değil, talebi açan kullanıcının yetki kapsamıyla çalışıyor; bir satış temsilcisinin doğrudan göremediği bir tarife ajan üzerinden de görünmüyor. Yetki dışı kalan alan boş bırakılıp iş emrinde soru olarak açılıyor.

• Hat ve tarife verisi: geçerlilik tarihli kayıtlar; süresi geçmiş tarife ajana hiç verilmiyor
• Müşteriye özel anlaşma ve iskonto: sözleşme kaydında, ticari sır kapsamında, yetkiye bağlı
• Kredi limiti ve risk durumu: finans tarafında; ajana yalnızca 'uygun / kontrol gerekiyor' biçiminde okunuyor, tutar açılmıyor
• Sefer ve kapasite durumu: operasyon sisteminde, tarih aralığı bazında sorgulanıyor
• Gelen talep metni ve ekleri: içeriği veri olarak işlenir, talimat olarak değil

Mimari kararlar#

Çok ajanlı yapının amacı zekâyı artırmak değil, sorumluluğu bölmekti: dar bir araç kümesiyle çalışan bir ajan yanlış araç seçmiyor ve hangi kalemi kimin yazdığı sonradan okunabiliyor. Bölmenin bedeli koordinasyon; bu bedel iki yerde ödendi: devir belgesinin tiplenmesi ve durma koşullarının koda alınması. Aşağıdaki kararların her biri, tek ajanlı sürümde gözlenmiş belirli bir başarısızlık kipine karşılık geliyor.

Güvenlik ve yetki#

Burada korunan şey ağırlıkla kişisel veri değil ticari sır: müşteriye özel tarife, iskonto aralığı ve risk durumu. Yetki kapsamının ajana taşınması bu yüzden mimarinin merkezinde; ek olarak ajanların hangi tarifeye hangi talep için baktığı denetim izine yazılıyor. İkinci risk sınıfı gelen metinden geliyor: müşteri e-postası ve ekleri talimat gibi okunabilecek cümleler içerebiliyor. Akışta gelen içerik ayrı bir güven seviyesinde işaretli, araç çağırma yetkisi yalnızca sistem tarafında tanımlı ve ekten çıkan metin de aynı sınıfa giriyor. Kişisel veri tarafında ise talep metnindeki iletişim bilgileri fiyatlandırma adımlarına hiç geçmiyor.

Ölçüm düzeni#

• Sonuç dağılımı: eksiksiz taslak, soru üretildi, insana devredildi — üçü ayrı sonuç sınıfı
• Durma sebepleri: adım bütçesi, imza yinelemesi, ilerleme yok, yetki dışı alan
• Eksiksizlik denetimi: insan onay ekranında hangi kalemin eklendiği veya düzeltildiği
• Araç çağrısı hata sınıfları: şema dışı argüman, zaman aşımı, süresi geçmiş tarife talebi
• Devir kaybı denetimi: iş emri alanlarının turlar arasında boşalıp boşalmadığı otomatik kontrol ediliyor

Devreye alma ve işletme#

1. 1Tek ajanlı taban

   Mevcut akış ölçüm altına alındı; düşen kalemler ve kayıp yerleri sınıflandırıldı

2. 2Bölme

   Normalizasyon ve tarife ajanları ayrıldı, aralarındaki devir şeması yazıldı

3. 3Durma mekanizmaları

   Adım bütçesi, imza yinelemesi ve ilerleme ölçütü koordinatöre kod olarak eklendi

4. 4Dar kapsamla canlı

   Tek hat ailesinde parsiyel taleplerle açıldı; tehlikeli madde ve proje yükü kapsam dışı bırakıldı

5. 5Onay ekranı geri beslemesi

   Uzmanın düzelttiği kalemler haftalık gözden geçirmeye girdi ve devir şemasını güncelledi

Nerede yanıldık#

İlk tasarımda ajanlar birbirine serbest metin özetiyle devrediyordu ve koordinatörün kendisi de bir dil modeliydi. İki sonuç birlikte geldi: bilgi devirlerde sessizce düştü, döngüler de kimse durdurmadığı için uzun uzun devam etti. Devir belgesini tiplemek kaybı hata hâline getirdi, durma koşullarını koda taşımak da döngüyü bir sonuç sınıfına çevirdi; ikisi de model değiştirerek çözülemeyecek problemlerdi.

Sonra 'daha çok ajan daha iyi' varsayımına kapıldık. Her yeni ajan gecikme ve maliyet ekledi, üstelik bazılarının işi hiç model gerektirmiyordu; hacim ağırlığı ve mesafe hesabı deterministik servise indirildi. Üçüncüsü değerlendirme kümesiydi: kümeyi kolay taleplerden kurmuşuz, çoklu modlu ve karışık gümrük durumu olan talepler hiç yoktu. Zor talepleri kümeye koyduğumuzda başarısızlık kiplerinin çoğunun tarife tarafında değil normalizasyon adımında oluştuğu görüldü.