İleri
Embodied AI
Fiziksel bir bedeni olan ve çevresiyle algı-eylem döngüsü üzerinden etkileşen yapay zekâ sistemlerinin alanıdır.
Computer VisionMultimodal AIDeep Learning
5 Eylül 2026
ATLAS KATEGORİSİ
Robotics
Robotics alanındaki 20 terimin Türkçe tanımı bu sayfada. Ayrıntı gerektiren kavramlar Atlas girdisine açılır; geri kalanında sözlük tanımı nihai biçimdir.
- Terim
- 20
- Atlas girdisi
- 1
- İşaretli
- 0
- Hedef girdi
- 12
01AYRINTILI GİRDİLER
Atlas kavramları
Gövdesi, kaynakları ve sürüm geçmişi olan girdiler. Bir kavramın Atlas girdisi açılması, tek satırlık tanımın yetmediği anlamına gelir.
02ALAN SÖZLÜĞÜ
Robotics terimleri
Bu alanın tüm sözlük terimleri, Türkçe tanımı ve İngilizce karşılığıyla. Mor işaretli olanların ayrıntılı Atlas girdisi yayında.
- Becerikli manipülasyonDexterous Manipulation
- Çok parmaklı el ya da benzeri uçla ince temas gerektiren işlerin yapılması: kapak çevirmek, kablo takmak, bez katlamak. Robotikte en zor ve en yavaş ilerleyen alanlardan biri.Sözlükteki yeri
- Bedenlenmiş yapay zekâEmbodied AI
- Kararı fiziksel eyleme çeviren sistemler; geri alınamazlık ve gerçek zamanlılık kısıtları devreye girer.Sözlükteki yeriAtlas girdisi
- Davranış klonlamaBehavior Cloning
- Uzman gösterimlerinden gözlem–eylem eşleşmesini denetimli öğrenmeyle kopyalama. Taklitle öğrenmenin en basit biçimi; robot gösterimlerde görülmemiş bir duruma düştüğünde hata birikerek büyür.Sözlükteki yeri
- Dünya modeliWorld Model
- Ortamın nasıl davrandığını öğrenen ve bir eylemin sonucunu önceden kestirebilen model. Ajanın gerçek dünyada denemeden zihninde plan yapmasını sağlar; robotik ve video üretiminde ortak temeldir.Sözlükteki yeri
- Eş zamanlı konumlama ve haritalamaSLAMSLAM
- Bir robotun bilinmeyen ortamda kendi konumunu belirlerken aynı anda haritayı çıkarması.Sözlükteki yeri
- Eylem parçalamaAction Chunking
- Politikanın tek bir adım yerine birkaç adımlık eylem dizisini birlikte üretmesi. Tutarlılığı artırır ve her adımda yeniden karar vermenin getirdiği titremeyi azaltır.Sözlükteki yeri
- Fiziksel yapay zekâPhysical AI
- Fiziksel dünyada algılayan ve eyleyen sistemlerin ortak adı: robotlar, otonom araçlar, akıllı makineler. Dijital yapay zekâdan farkı, hatanın geri alınamaz ve gecikmenin pazarlıksız olmasıdır.Sözlükteki yeri
- Gerçekten simülasyonaReal-to-Sim
- Gerçek bir ortamın taranarak simülasyona taşınması. Simülasyondan gerçeğe aktarımın ters yönü; simülasyonun gerçeğe benzemesini sağlayarak aradaki boşluğu kaynağında daraltır.Sözlükteki yeri
- Görsel-dil-eylem modeliVLAVision-Language-Action Model
- Görüntü ve dil girdisinden doğrudan robot eylemi üreten model ailesi.Sözlükteki yeri
- Görü tabanlı kontrolVision-Based Control
- Robotun hareketinin doğrudan kamera görüntüsüne bakılarak sürülmesi. Ortamın önceden haritalanmasını gerektirmez; karşılığında aydınlatma ve görüş açısı değişimlerine duyarlıdır.Sözlükteki yeri
- Hareket politikasıLocomotion Policy
- Robotun yürüme, koşma ve dengede kalma davranışını üreten politika. Genellikle simülasyonda pekiştirmeli öğrenmeyle eğitilip gerçeğe aktarılır.Sözlükteki yeri
- İnsansı robotHumanoid Robot
- İnsan gövdesi ve uzuv düzenine yakın biçimde tasarlanmış robot. Gerekçesi estetik değil altyapı: merdiven, kapı kolu ve el aletleri insan bedenine göre tasarlanmıştır.Sözlükteki yeri
- Manipülasyon politikasıManipulation Policy
- Gözlemden nesneyi tutma, taşıma ve yerleştirme eylemlerine giden öğrenilmiş eşleme. Robotun "bu görevi nasıl yapacağı" bu politikada kodludur.Sözlükteki yeri
- Robot öğrenmesiRobot Learning
- Robot davranışının elle programlanmak yerine veriden öğrenilmesi. Verinin gerçek dünyada toplanmasının pahalı olması, alanın temel kısıtıdır.Sözlükteki yeri
- Robot temel modeliRobot Foundation Model
- Çok sayıda robot, görev ve ortamdan toplanan veriyle önceden eğitilen, yeni göreve az örnekle uyarlanabilen model. Her görev için sıfırdan politika eğitme zorunluluğunu kaldırmayı hedefler.Sözlükteki yeri
- RobotikRobotics
- Fiziksel dünyada algılayan ve hareket eden sistemlerin tasarımı ve denetimi.Sözlükteki yeri
- Simülasyondan gerçeğeSim-to-Real
- Simülasyonda öğrenilen davranışın gerçek donanıma aktarılması ve arada oluşan başarım farkı.Sözlükteki yeri
- Taklitle öğrenmeImitation Learning
- Ajanın uzman gösterimlerini izleyerek davranış öğrenmesi.Sözlükteki yeri
- Uzaktan kumandaTeleoperation
- Robotun bir insan tarafından uzaktan yönetilmesi. Hem devreye alma aşamasında güvenlik ağıdır hem de taklitle öğrenmenin eğitim verisini üreten başlıca yöntemdir.Sözlükteki yeri
- Uzamsal akıl yürütmeSpatial Reasoning
- Nesnelerin konumu, yönelimi ve aralarındaki geometrik ilişkiler üzerine çıkarım yapma. Dil modellerinin belirgin biçimde zayıf olduğu ve fiziksel yapay zekânın zorunlu kıldığı yetenek.Sözlükteki yeri